Bewoners en bedrijven voor zover bekend.   index
De NSB had de juridische vorm van een stichting, in plaats van de voor politieke partijen gangbare verenigingsvorm. Op 14 december 1931 was de NSB weliswaar voor de eerste keer naar buiten getreden met een
zogeheten oprichtingsvergadering in Utrecht, maar daaraan lag geen officiële handeling ten grondslag. Deze oprichtingsvergadering in 1931 was georganiseerd door de toekomstige leider Anton Mussert en Cees van
Geelkerken. De NSB werd pas officieel in het leven geroepen op 4 november 1932, toen Mussert bij notariële akte de stichting 'Nationaal-Socialistische Beweging in Nederland' in het leven riep.

Alleenheerser

Musserts NSB-lidmaatschapskaart
De statuten van de stichting bepaalden dat het bestuur ervan werd gevormd door één persoon: Mussert zelf, onder de titel 'Algemeen Leider'. Deze bestuurder was weliswaar statutair verplicht een 'Algemene Raad' van
minstens vijf personen te benoemen, maar deze raad had geen bevoegdheid. Diezelfde statuten bepaalden namelijk: alle besluiten neemt de Algemeen Leider, al of niet de Raad gehoord hebbende. Ook kon de
Algemeen Leider de leden van de Raad naar believen ontslaan en benoemen. Om zich te onderscheiden van een 'klassieke' politieke partij in de Nederlandse parlementaire constitutionele monarchie, noemde zij zich
consequent een beweging in plaats van een partij. Van meet af aan hanteerde de NSB het 'leidend beginsel', dat in vrijwel alle belangrijke publicaties werd afgedrukt:


Voor het zedelijk en lichamelijk welzijn van een volk is nodig een krachtig staatsbestuur, zelfrespect van de natie, tucht, orde, solidariteit van alle bevolkingsgroepen en het voorgaan van het algemeen (nationaal belang)
boven het groepsbelang en van het groepsbelang boven het persoonlijk belang.


Antiparlementair en autoritair
De NSB was antiparlementair en autoritair en zij hechtte veel waarde aan een sterke leider. Pas later zou de partij, onder invloed van de ontwikkelingen in nazi-Duitsland onder leiding van Adolf Hitler, steeds verder
radicaliseren, waarbij eveneens steeds frequenter antisemitische standpunten werden ingenomen. Het door Mussert geschreven Program was grotendeels een vertaling van dat van Hitlers NSDAP, maar rassenleer en
antisemitisme ontbraken er vooralsnog in.
Het Program van de partij bevatte aanvankelijk hoofdzakelijk de in die tijd gangbare fascistische eisen:

sterke regering;
afschaffing van het individualistische kiesrecht;
corporatieve sociaal-economische ordening;
economie ten dienste van de volksgemeenschap;
arbeidsplicht en sociale zekerheid;
beperking van de vrijheid van drukpers.
De organisatie
De NSB kende onder meer sinds eind 1933 een eigen groet ('Hou Zee!', door Cees van Geelkerken gemunt), eigen aanspreektitels ('Leider' voor Mussert, 'kameraad' voor mannelijke en 'kameraadske' voor vrouwelijke
leden), een jongerenbeweging (de Nationale Jeugdstorm), een studentenbeweging (de Nederlandsche Nationaal-Socialistische Studentenfederatie, later: Nationaal Socialistisch Studentenfront), een landbouwbeweging,
een dagblad (Het Nationale Dagblad) en het eerder genoemde weekblad (Volk en Vaderland).

Opkomst

NSB Landdag in 1935.
Na een jaar van zorgvuldige voorbereiding in kleine kring trad de NSB op 7 januari 1933 voor het eerst in de openbaarheid met een door 600 aanhangers bezochte 'Landdag' in Utrecht. Toen werd ook het partijweekblad
Volk en Vaderland (met als hoofdredacteur de schrijver en uitgever George Kettmann) geïntroduceerd. Ook werd op de Utrechtse Mariaplaats voor het eerst gemarcheerd door de eerste formaties van de zwart-
geüniformeerde Weerbaarheidsafdeling (WA).

Een snelle groei nam zijn aanvang: van circa 1000 leden in januari 1933 naar 21.000 op 1 januari 1934, 33.000 op 1 januari 1935 en 52.000 op 1 januari 1936. Er werden ook enige duizenden leden ingeschreven in
Nederlands-Indië (deze voor het merendeel vermogende leden vormden de belangrijkste groep financiers van de NSB).[1]

Bij de Statenverkiezingen van 16 april 1935 boekte de NSB een sensationeel succes: 7,94% van de stemmen.

Economische crisis
De economische crisis en de onmacht van de parlementaire democratie om hier adequaat tegen op te treden, bliezen in die jaren overal in West-Europa het fascisme (en later zijn variant het nationaalsocialisme) de wind
in de zeilen. In Nederland was de NSB echter de eerste en enige partij die daaruit massa-aanhang won. Redenen hiervoor waren:

de goede reputatie van Mussert en zijn naaste medewerkers als 'degelijke' en kundige intellectuelen en academici;
de hechte organisatorische opbouw van de NSB, die haar leden door middel van rangen, uniformen, symbolen, groet e.d. een 'elite'-bewustzijn gaf;
Musserts politieke kleurloosheid, die hem in staat stelde vogels van diverse pluimage onder zijn leiding te verenigen;
de 'legale' tactiek (de NSB streefde naar ongedeelde macht, maar slechts met wettige middelen).
Ontwikkeling ledental NSB
1 januari 1933        900
1 januari 1934        21.000
1 januari 1935        33.000
1 januari 1936        52.000
1 januari 1937        48.000
1 januari 1938        39.000
1 januari 1939        37.000
1 januari 1940        32.000
maart 1940        33.342
31 oktober 1941        90.788
31 maart 1943        99.353
30 september 1943        101.314
De NSB-aanhang
De NSB had vooral aanhangers onder de middenklasse: middenstanders, ambtenaren en kleine boeren. De NSB was vooral sterk in de regio's Drenthe[2] (met name Assen), Utrecht,[3] Noord-Holland[4] (met name
Amsterdam, Bloemendaal, Zandvoort, Marken en Texel), de Achterhoek[5] (met name Winterswijk en omgeving,[6] Borculo en Ruurlo), 's-Gravenhage[5][6] en niet-bevindelijk gereformeerde delen van de Veluwe (met
name Rozendaal), zowel vanwege de geringe kerkelijke binding daar alsook vanwege het succes van Landbouw en Maatschappij[7] in die gebieden.

In de sterk verzuilde katholieke gebieden was de partij vaak zeer zwak vertegenwoordigd, met uitzondering van de oostelijke Mijnstreek in Zuid-Limburg waar randkerkelijke mijnarbeiders en arbeiders die in het naburige
nationaalsocialistische Duitsland werkten, relatief vaak NSB stemden.[6][8] Ook beter gesitueerden (hoge officieren, ondernemers, vrije beroepen) waren echter lid van „de Beweging”.

Nieuwe NSB-kiezers waren vooral voormalige aanhangers van de Liberale Staatspartij (LSP) alsook voormalig SDAP-electoraat.[6] De eigenlijke partijfunctionarissen kwamen daarentegen uit alle lagen, politieke en
confessionele groepen in de Nederlandse bevolking.

Ook Joden waren lid
Joden konden lid van de NSB worden en waren dat lange tijd ook,[9] in verarmde plaatsen waren geassimileerde joodse Nederlanders soms zelfs medeoprichters van de partij tijdens haar vroege jaren[10] — pas na het
begin van de Tweede Wereldoorlog en met name Operatie Barbarossa werd aan alle „volle joden” en talrijke halfjoden officieel de toegang tot de NSB-organisatie en haar activiteiten verboden. Op het hoogtepunt van de
Jodenvervolging in de Tweede Wereldoorlog genoten in Doetinchem enkele Joodse voormalige NSB'ers - tijdelijk - een voorkeursbehandeling gedurende hun internering.[11][12]

Afnemende aanhang van 1936 tot 1940
Vanaf eind 1935 begon de NSB-aanhang evenwel terug te lopen in de meeste gebieden. Het ledental was op 1 januari 1937 gedaald tot 48.000, daarna ging die daling in versneld tempo door (32.000 op 1 januari 1940).
De Tweede Kamerverkiezingen van mei 1937 werden een echec: 4,22% van de stemmen, dus bijna een halvering ten opzichte van 1935. Bij de Statenverkiezingen van april 1939 daalde de NSB-aanhang verder tot
3,89%.

Verbod op lidmaatschap
Die teruggang kwam doordat de tegenstand van de zijde van de democratische partijen, van de vakbeweging en de kerken veel sterker werd toen het fascisme een ernstig te nemen gevaar bleek. De Nederlandse
regering nam maatregelen: eind 1933 was het NSB-lidmaatschap voor ambtenaren verboden en eind 1935 nam de regering-Colijn het initiatief tot een verbod van particuliere weerkorpsen (zie ook Uniformverbod). De
NSB-leiding hief naar aanleiding hiervan de WA eigener beweging op. De Rooms-Katholieke Kerk verbood haar leden vanaf 1935 het lidmaatschap, hoewel eerst in de oorlog excommunicatie zou volgen. De synode van
de Gereformeerde Kerk verbood NSB-lidmaatschap in 1936, tezamen met dat van de Christelijk-Democratische Unie.

Radicalisering
Hoofdoorzaak van de teruggang was echter de radicalisering die de beweging vanaf 1935 doormaakte en die vele sympathisanten van haar vervreemdde. Op ideologisch gebied werden de staatsabsolutistische
denkbeelden van hegeliaanse filosofen (B. Wigersma, S.A. van Lunteren e.a.), die in de eerste jaren in de NSB de toon aangaven, vanaf 1935 verdrongen door de 'volkse' theorieën van 'bloed en bodem'. In zijn
brochure De bronnen van het Nederlandsche nationaalsocialisme (herfst 1937) aanvaardde Mussert het racistische antisemitisme (in de dagelijkse propaganda van de NSB had een anti-joodse mentaliteit reeds tevoren
een onderhuidse rol gespeeld). Tijdens de Tweede Wereldoorlog steeg het aantal leden tot ongeveer 100.000. De nieuwe leden - van wie velen in mei 1940 toetraden - werden door de oudgedienden van de partij vaak
smalend als 'meikevers' betiteld.


Vlag van de NSB
Nog duidelijker voor het grote publiek was de radicalisering ten aanzien van de buitenlandse politiek. In oktober 1935 verklaarde Mussert zich solidair met Italië, dat het weerloze Ethiopië was binnengevallen, en
sedertdien steunde de NSB de agressieve politiek van Hitler-Duitsland en Mussolini's Italië. Naarmate deze opstelling de NSB meer isoleerde, werd ook haar binnenlands-politieke optreden steeds tomelozer en vulgairder
en haar tactiek steeds minder burgerlijk en 'legaal'.
Margadant, Nannette Suzanna
Joh. van Vlietstraat 81rd
17-02-1903                    Amsterdam   
03-09-1943             Auschwitz     (        
40 jaar        )            [M]
kantoorbediende
(Frankenhuis- Margadant)

Margadant, Peter Diederich
Joh. van Vlietstraat 81rd
25-02-1871                    Rotterdam   
31-08-1942             Auschwitz     (        
71 jaar        )            [M]

Margadant - Calisch, Suzanna
Joh. van Vlietstraat 81rd
26-05-1866                    Weesp   
21-09-1942             Auschwitz     (        
76 jaar        )            [M]

Leny Boeken Velleman
Ook bekend als:        "Lena (Tante
Leen"
Datum van Geboorte    
22 november 1922
Plaats van geboorte:        Zandvoort,
Overlijden:        17 april 2012 (89)
Amsterdam
Naaste familie:        
Dochter van Jacob Velleman en Hanna
Frenkel
Echtgenote van Samson Boeken
Moeder van André Boeken en Arita
Boeken
Zuster van Andries Velleman
Bureau Centrum werd gehuisvest in
het voormalige hoofdbureau aan de
Smedestraat dat sinds 1943 aan het
Nassauplein was gevestigd (en vanaf
1953 tot 1976 aan het Florapark)

15 mei 1943
J.J. Temminck
Vertrokken Onbekend Waarheen
De Haarlemse joden in de Tweede Wereldoorog
Jaarverslagen en Jaarboeken Vereniging Haerlem
Derk Jan Jacob Dalhuisen, ……. 20-3-
1907 / ….., makelaar,
Derk J.J. geboren op 28-03-1907 en
overleden op 02-02-1974
684 Derk Jan Jacob (Dick) Dalhuisen is geboren op donderdag 28-03-1907 in Apeldoorn (Gld.), zoon van Jan Jacob Leonard (Jan)
Dalhuisen (zie 414) en Martha Jacoba Wilhelmina van Delden. Dick is overleden op zaterdag 02-02-1974 in Heerhugowaard (NH.), 66
jaar oud. Hij is begraven op dinsdag 05-02-1974 in Bloemendaal, Graf J 127 (geruimd).
Hoofdinspecteur bouw- en woning toezicht te Haarlem

(1) trouwde, 30 jaar oud, op donderdag 03-03-1938 in Haarlem (NH.) met Margaretha Alida (Marja) Niepoort, 22 jaar oud. De
scheiding werd geregistreerd op dinsdag 10-05-1949 in Haarlem (NH.). Marja is geboren op maandag 24-01-1916 in Rotterdam (ZH.).
Marja is overleden op zondag 05-12-1999 in Haarlem (NH.), 83 jaar oud. Marja trouwde later na 1958 met Pieter (Piet) Dikkeboom
(1926-2001).
(2) trouwde, 43 jaar oud, op woensdag 08-11-1950 in Haarlem (NH.) met Margaretha Alida (Marja) Niepoort, 34 jaar oud. De scheiding
werd geregistreerd op zaterdag 10-05-1958 in Haarlem (NH.). Marja is geboren op maandag 24-01-1916 in Rotterdam (ZH.). Marja is
overleden op zondag 05-12-1999 in Haarlem (NH.), 83 jaar oud. Zij is begraven in Haarlem (NH.). Marja trouwde later na 1958 met
Pieter (Piet) Dikkeboom (1926-2001).
(3) trouwde, 51 jaar oud, op woensdag 13-08-1958 in Haarlem (NH.) met Dora Clara Winckler, 34 jaar oud. De scheiding werd
uitgesproken op zaterdag 14-11-1959 in Haarlem (NH.). Dora is geboren op dinsdag 13-11-1923 in Jakarta, Indonesië, dochter van
Niet publiceren en Everdien Moll. Dora is overleden op dinsdag 06-06-2006 in Dieren (Rheden), 82 jaar oud. Zij is begraven op
zaterdag 10-06-2006 in Dieren (Rheden), Katholieke begraafplaats. Dora begon eerder een relatie met Niet publiceren. Dora ging
later samenwonen na 1958 met Gerritsen.
(4) trouwde, 53 jaar oud, op woensdag 16-11-1960 in Haarlem (NH.) met Anna Maria Wilhelmina Smits, 36 jaar oud. Anna is geboren
op zaterdag 23-08-1924 in Assendelft (NH.). Anna is overleden omstreeks 2000 in Haarlem (NH.), ongeveer 76 jaar oud. Anna trouwde
voorheen vóór 1960 [bron: privé] met Donker.
Coen Stuldreher, De legale rest:
Gemengd gehuwde Joden onder de
Duitse bezetting;
Margadant, Nannette Suzanna
Joh. van Vlietstraat 81rd
17-02-1903                    Amsterdam   
03-09-1943             Auschwitz     (        40 jaar        )          
kantoorbediende
(Frankenhuis- Margadant)

Margadant, Peter Diederich
Joh. van Vlietstraat 81rd
25-02-1871                    Rotterdam   
31-08-1942             Auschwitz     (        71 jaar        )           

Margadant - Calisch, Suzanna
Joh. van Vlietstraat 81rd
26-05-1866                    Weesp   
21-09-1942             Auschwitz     (        76 jaar        )   
Bruidegom
Herman Jacob Cruijff
Beroep
Commies Posterijen en
Telegrafie
Geboorteplaats
Amersfoort
Leeftijd
49
Bruid
Maria Elisabeth Akersloot
Geboorteplaats
Haarlem
Leeftijd
28
Vader van de bruidegom
Rijk Cruijff
Moeder van de bruidegom
Jannetje Wilhelmina de Ridder
Vader van de bruid
Franciscus Akersloot
Moeder van de bruid
Cornelia Anthonisse
Gebeurtenis
Huwelijk
Datum
07-01-1925
Gebeurtenisplaats
Haarlem
Opmerking
Weduwnaar van Maria Henrica
Plij.
Overledene
Herman Jacob Cruijff
Overlijden
Datum
14-12-1930
Gebeurtenisplaats
Haarlem
Aalbersbergstraat 93
Zij is geboren op 14/10/1896 in
Haarlem, Gemeente Haarlem
Woonachtig: Wassenaar, Gemeente
Wassenaar
overleden op 15/10/1988 in Waalre,
Gemeente Waalre, North Brabant

1 kind niet openbaar
getrouwd 23 juli 1896 P/D/ Margadant-
Suzanna Calisch, amsterdam
Alg. Handelsblad 24 07 1896
Verloofd
P.D. Margadant en R.Hoorn,
Haarlem/Hilversum
Het Vaderland 24 06 1931
Tweede melding 27 06 1931 Het
Vaderland: R.Hoon